ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ

ਭਾਈ ਸਜਾ

ਭਾਈ ਬਾਲਾ (1466-1544)

ਸਿਖਾਂ ਬਾਰੇ ਗੈਰ-ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ

ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ  ਜੇਕਰ ਉਨਾਂ  ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ  ਕਿਸੇ ਇਕ ਜਗਹ ਤੇ ਦੇਖਣੀਆਂ  ਹੋਣ ਤਾਂ ਓਹ ਹੈ ਗੰਜਨਾਮਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ, ਜੋ ਉਨਾਂ  ਦੇ 52 ਕਵੀਆਂ ਵਿਚੋ ਇਕ ਸੀ    ਕਿਸੇ ਵਕ਼ਤ ਇਹ  ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਪੁਤਰ ਮੁਆਜਮ  ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਪੜਾਂਦਾ ਸੀ  1 ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ...

ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ -12 ਸਤੰਬਰ 1897

ਸਾਰਾਗੜੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਨਿਆ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਲੜਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਕਤ, ਉਸ ਵਕਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਉਚਾ ਮੇਡਲ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ ( indian order of merit ) ਜੋ ਅਜਕਲ ਦੇ  ਪਰਮ-ਵੀਰ ਚਕਰ  ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਦਿਤਾ ਗਿਆ1                  ...

ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ

ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਵਿਚੋਂ ਸਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਨੇ ਸਿਖ ਕੋਂਮ ਨੂੰ  ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਿਛੋਂ  ਆਪਣੀ ਸੁਚਜੀ  ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਉਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਹ ਪਧਰਾ ਕੀਤਾ  । ...

ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਖਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ

ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਅਮੀਰ ਹਿਸਾ ਤੇ ਸਰਹਦੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਸਨ 1 ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਣ ਵਾਸਤੇ ਜਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ  1 ਨਾਦਰਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ  ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ 1 ਸਿਖਾਂ ਲਈ ਫੋਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੇ...

ਸਹੀਦ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂ -ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੱਦ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ  1 ਇਹ ਪਿੰਡ ਡਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ  ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਡਲਵਾਂ ਕਰਕੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ  1 ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਬੂਟਰ ਜਟ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ...

ਛੋਟਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਘਲੂਘਾਰਾ

ਛੋਟਾ ਘਲੂਕਾਰਾ ਘਲੂਘਾਰਾ ਮਤਲਬ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤਬਾਹ ਜਾਂ ਸਵਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ 1 ਇਹ ਲਫਜ਼ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਮਹਾਂ ਯੁਧ ਸਮੇਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਨੇ 9 ਲਖ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ 1 ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਘਲੂਘਾਰੇ ਹੋਂਦ ਵਿਚ...

ਬਾਬਾ ਬਿਧੀ ਚੰਦ-ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨਿਨ ਸਿਖ

ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 1640 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸੁਰ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਵਸਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਈ ਭਿਖੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ 1 ਉਹ ਉਚੇ ਲੰਬੇ ਕਦ ਦੇ ਦਲੇਰ   ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ ਪਰ ਸਰਹਾਲੀ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਰਹਿੰਦਿਆ, ਓਹ ਗਲਤ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਚੋਰ ਬਣ ਗਏ 1 ਭਾਈ ਅਦਲੀ ਜੋ ਗੁਰੂ...

ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ

ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਅਮੀਰ ਹਿਸਾ ਤੇ ਸਰਹਦੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਸਨ 1 ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਣ ਵਾਸਤੇ ਜਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ  1 ਨਾਦਰਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ  ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ 1 ਸਿਖਾਂ ਲਈ ਫੋਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੇ...

ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘ – ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ-ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ-ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ

ਪਿੰਡ ਕਿਰਿਆਲਾ ਜਿਲਾ ਜੇਹਲਮ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ , ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਤੇ ਭਾਈ ਜਤੀ ਦਾਸ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ  ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਫੌਜ਼ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸੀ 1 ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ...

ਦਿਲੀ ਫਤਹਿ-ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ -11 ਮਾਰਚ 1783

ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ 18 ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਸਿਖ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ ਦਿਲੀ ਨੂੰ ਜਿਤਕੇ 11 ਮਾਰਚ 1783 ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੇ ਸਿਖ ਪੰਥ ਦਾ ਕੇਸਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਝੁਲਾ ਦਿਤਾ1...

ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ

ਮੁਕਤਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਜ਼ਾਦ,ਬੰਧਨ- ਰਹਿਤ,ਜੂਨਾ ਤੋ ਰਹਿਤ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾਤੇ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ,ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ)ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ    -ਜਿਹ ਘਟਿ ਸਿਮਰਨ ਰਾਮ ਕੋ ਸੋ ਨਰ ਮੁਕਤਾ ਜਾਨੁ॥(ਪੰਨਾ ੧੪੨੮) ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ...

ਸਿਖ ਪੰਥ ਦੇ ਪੰਜ ਤਖਤ

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜ  ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਖਿਤਿਆਰਾ ਦੇ  ਤਖਤਾਂ ਵਿਚੋ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਤਖਤ  ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਿਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 15 ਜੂਨ 1606  ਵਿਚ ਕੀਤੀ1 ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ...

ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ (ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ) (1670 ਅੰਦਾਜ਼ਾ -1747)

ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਵਰਤਮਾਨ ਜਿਲਾ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੂਰ  ਪਿੰਡ ਬਿਜਵਾੜਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖਤ੍ਰੀ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਰਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ 1 ਭਾਈ ਰਾਮ ਸ਼ਰਨ ਜੀ ਵੱਡੇ ਕੁਟੰਬ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਧਨਾਢ ਤੇ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਬਾ-ਰਸੂਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਬਚੀ  ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ...