ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ

ਭਾਈ ਸਜਾ

ਭਾਈ ਬਾਲਾ (1466-1544)

ਸਰਦਾਰ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ -ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ

ਸ਼ਹੀਦ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੌ 1  ਸ਼ਹੀਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਦੇਸ਼ ਕੌਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੋਵੇ । ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਨਗਿਣਤ ਹੀ ਸਿਰਲੱਥ, ਸੂਰਬੀਰ, ਅਣਥੱਕ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਜੋਧੇ ਹੋਏ ਹਨ...

ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੋਇਆ

ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਦੀ ਖਾਸ ਜਗਹ ਹੈ 1 ਇਹ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਿਅਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਥਲੇ ਪਲੇ ਪੜੇ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜੇ 1 ਇਸਲਾਮੀ ਤੱਸਵਫ਼  ਦਾ ਰੰਗ ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਉਪਰ ਸਪਸ਼ਟ  ਚੜਿਆ ਦਿਖਦਾ ਸੀ  1 ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੇ ਅਰਬੀ ਦੇ  ਬਹੁਤ ਵਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ 1 ਉਹ...

ਭਗਤ ਲਖਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ (1863-1944)

ਭਗਤ ਲਕਸ਼ਮਣਸਿੰਘ ਅਥਾਹ ਸਿਖੀ ਜਜਬਾ  ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪਤਰਕਾਰੀ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਦੀ ਨਿਗਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ 1 ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਕਰਜਾ ਚੁਕਕੇ  ਸੁਖੋ ਅਤੇ ਕਲਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਖੋਲੇ 1 ਕਈ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਿੱਖ ਨੁਕਤੇ-ਨਜ਼ਰੀਆ ਨੂੰ...

ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ

ਇਸ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਜਾਂਦੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਕ ਦਰਦ ਭਰੀ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਬੜੇ ਹੀ ਸਹਿਜ ਤੇ ਖਾਨਦਾਨੀ ਗੌਰਵ ਨਾਲ...

ਭਾਈ ਜੈ ਸਿੰਘ :- (ਪਿੰਡ ਬਾਰਨ)

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਜੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਅੱਤ ਕਰ ਦਿਤੀ ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਸੀਹੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੁਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ...

ਭਾਈ ਜੇਤਾ ਜੀ

ਰੰਗਰੇਟਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੇਟਾ ਅਖਵਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਜੇਤਾ ਜੀ ਆਖੋਤੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸਿਖ ਅਖਵਾਂਦੇ ਸਨ1 ਜਦ ਮਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲਬਾਣੇ ਨੇ ਬਕਾਲੇ ਆਕੇ ,” ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ “ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਇਹ  ਬਕਾਲੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ 1 ਅਜਿਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਕੀ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ...

ਭਾਈ ਮਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ

 30 ਮਾਰਚ 1664 ਵਿਚ ਅਠਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਗਦੀ  ਦੇ 22 ਦਾਵੇਦਾਰ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁਖ ਧੀਰ ਮਲ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਔਲਾਦ  ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜਾ ਦਾਵੇਦਾਰ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ 1 ਇਹ ਤੇ...

ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮਲ -ਦੁਨਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਵਧ ਕੀਮਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਖਰੀਦਦਾਰ

ਟੋਡਰ ਮਲ , ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਪਰੇਮੀ ਤੇ ਦਿਲੀ ਦੇ ਤਖਤ ਦਾ ਇਕ ਅਸਰ-ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ1 13 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਤਨਾ ਜੁਲਮ...

ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਕਿਓਂ ਤੇ ਕਦ ਵਜੇ

ਅਜ ਜੇਕਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਹੈ , ਇਕ ਇਸਲਾਮੀ ਮੁਲਕ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ,ਇਥੇ ਹੈਦਰੀ ਝੰਡੇ ਦੀ ਜਗਹ ਤਿਰੰਗਾ ਝੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਕਾਇਮ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਖਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿਤੀਆ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੇ ਤੇਗਾਂ  ਵਾਹੁਣ  ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ 1 ਪਰ ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਕੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬਚਾਣ...

ਭਾਈ ਮੰਝ (ਅਨਿਨ ਸਿਖ -ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ )

 ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੀਰ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਜਿਸ  ਨੂੰ ਸਖੀ ਸਰਵਰ ,ਸੁਲਤਾਨ, ਲੱਖ-ਦਾਤਾ, ਲਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧੌਂਕਲੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਸੀ।  ਸੰਨ 1220 ਵਿਚ ਬਗ਼ਦਾਦ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਮੁਲਤਾਨ ਜੋ ਅਜ ਕਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੈ ਦੇ...

ਮਹਾਰਾਨੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ( ਸੱਸ -ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਦਲੇਰ ਸ਼ੇਰਨੀ )

ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਨੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਇਕ ਪਹਿਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਇਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਵਜੋ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਸ , ਮਹਾਰਾਨੀ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਨਇਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨੂੰਹ ਤੇ  ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ1  ਇਨ੍ਹਾ ਦਾ...

ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਵਾ  (1791 – 1837)

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿਖ ਯੋਧੇ ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਿਲੀਆਨਾਇਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ 10 ਮਹਾਨ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਹਰੀ ਸਿੰਘ...

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

1521  ਵਿਚ  ਐਮਨਾਬਾਦ  ਵਿਚ ਬਾਬਰ ਤੇ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਟਕਰ ਹੋਈ 1 ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੇ ਬਾਬਰ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਤਾਨਸ਼ਾਹੀ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੇਖੋਫ਼ ਤੇ  ਬੇਧੜਕ  ਹੋਕੇ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ 1 ਬਾਬਰ ਨੂੰ ਜਾਬਰ ਕਿਹਾ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੀਂਹ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮ ਨੂੰ ਕੁਤੇ ਕਿਹਾ 1 ਰਈਅਤ ਨੂੰ ਉਸਤੇ ਹੋ ਰਹੇ...

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ

ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ   ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਤਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਉਚੇ, ਸੱਚੇ ਤੇ  ਸੁਚੇ ਸੇਵਕ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਦਾ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ -ਪ੍ਰਸਾਰ, ਬਾਣੀ ਸੰਕਲਨ ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਹਥ ਹੈ 1 ਆਦਿ...

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ-ਮਹਿਲ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ 1619-1705

ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅਸਹਿ ਤੇ ਅਕਹਿ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲੇ। ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਉੱਥੇ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ...