ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ

Travels of Guru Nanak Sahib

ਉਦਾਸੀ ਮੱਤ

ਪੰਜਾਬ  ਦੀ ਵੰਡ – (1947)

ਅਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰ -1920

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ

 ਪੀਰੀ -ਪੀਰ, ਫਕੀਰ, ਦਰਵੇਸ਼, ਜੋਗੀ,ਸੰਤ, ਮਹਾਤਮਾ ਆਦਿ ਮਤਲਬ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ  ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੋਵੇ l  ਉਹ ਰੱਬ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਹੈ,  ਨਿਰਭਉ, ਨਿਰਵੈਰ ,ਅਕਾਲ ਮੂਰਤ  ਜੂਨਾ ਰਹਿਤ  ਤੇ ...

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ

ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਕਰਮ ਹੈl ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਅਹਿਮ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈl  ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋ  ਹੀ ਧਰਮ ਸੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ  ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮl  ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਜੋਰ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਦ ਦਾ , ਜਿਸਨੇ ਸਿਰਫ ਵਰਣ ਵੰਡ ਤੇ ਬਸ ਨਹੀ...

ਸਿੱਖ ਸੁਧਾਰਕ ਲਹਿਰਾਂ -ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ

ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ  ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ  ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੋਕ ਉਭਾਰ ਸੀ। —  ਇਹ ਸੰਨ 1920 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਪ੍ਰਸਤ ਮਹੰਤਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਚੱਲੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1925 ਵਿੱਚ...

ਸਿੱਖ ਸੁਧਾਰਕ ਲਹਿਰਾਂ – ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਲਹਿਰ

ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਸਰਾਫਾ ਵਪਾਰੀ ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ  ਕੀਤੀl  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ , ਪਿਸ਼ੋਰ  ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰ ਲਈ l   l ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ...

ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹੈਂ

ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ਗੁਰਮਤਿ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ  ਹੈ ਦਾ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ,   “ਨਾ ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ॥ ਅਲਾਹ ਰਾਮ ਕੇ ਪਿੰਡ ਪਰਾਨ॥   (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ...

ਸਿੱਖ ਧਰਮ -Part l

ਸਿਖ ਧਰਮ ਕਾਦਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਸੁਭਾਵਕ ਰੂਪ ਨਾਲ  ਜੀਣ ਦਾ ਸਨੇਹਾ 1 ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਖਾਲੀ ਇਹੀ ਇਕੋ ਇਕ ਧਰਮ ਹੈ ,ਹਰ ਧਰਮ ਤੋ ਵਖਰਾ ਤੇ ਨਿਆਰਾ  ਜੋ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ1  ਕਰਮ ਕਾਂਡ , ਵਹਿਮਾਂ -ਭਰਮਾ ,ਪਖੰਡ , ਭੇਖ-ਰੇਖ, ਰੀਤਿ ਰਸਮਾਂ...

ਸਿਰੋਪਾਉ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ

  ਸਿਰੋਪਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਰੋਪਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ  ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ,ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਨਾਮੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਖਿਲਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ  ਜਾਂਦੀ ਸੀl ਖਿਲਅਤ ਤੇ ਸਿਰੋਪਾਓ ਵਿੱਚ ਇਤਨਾ ਫਰਕ ਹੈ ਕਿ...

ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

ਰਹਿਰਾਸ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਨਿਤਨੇਮ ਵਿੱਚ ਪੜੀ  ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ  ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ l  ਸ਼ਾਮ ਸੂਰਜ ਢਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ  ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਝਮੇਲੇ ਤੇ ਫਿਕਰ-ਚਿੰਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤਨ ਹਲਕਾ...

ਸੰਤ ਜੇਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲਾ (1947-1984)

 ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ( ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ) ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ  1978 ਦੇ ਸਿੱਖ-ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਮਿਲੀ l  ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ੀ ਲਹਿਰ ਦਾ...

ਪੰਥ  ਵਿਚ ਭਰੂਣਾ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਖੂਹੀਆਂ

ਇਕ ਸਮੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ‘ਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਆਖ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕੰਜਕਾਂ ਹੋਣ ਨੇ ਨਾਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀl ਪੂਜਾ ਤੇ ਕੰਜਕਾ ਦੀ ਅਜ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰ ਅਜ ਸਿਰਫ ਢੋੰਗ ਜਾਂ  ਨਾ-ਮਾਤਰ ਦਿਖਾਵਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈl ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ, ਹਰ ਦੌਰ ਵਿਚ...

ਪੰਜ ਠੱਗ-ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ

ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਰੂਪੁ ਜਾਤਿ ਜੋਬਨੁ ਪੰਜੇ ਠਗ ॥ ਏਨੀ ਠਗੀਂ ਜਗੁ ਠਗਿਆ ਕਿਨੈ ਨ ਰਖੀ ਲਜ ॥ ਏਨਾ ਠਗਨ੍ਹਿ ਠਗ ਸੇ ਜਿ ਗੁਰ ਕੀ ਪੈਰੀ ਪਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਮਾ ਬਾਹਰੇ ਹੋਰਿ ਕੇਤੇ ਮੁਠੇ ਜਾਹਿ ॥੨॥ ਉਪਰੋਕਤ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਂ ਠੱਗਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ...

ਕਾਦਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਅਹਿਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਵਸਰ ਤੇ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਲਾਮਿਸਾਲ, ਸਰਬ-ਸਾਂਝੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਧਰਮ...

ਪੰਜਾਬ ,ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ – ਲੇਖਕ ਡਾਕਟਰ ਅਰਸ਼ ਮੋਗੇਵਾਲਾ

ਤਾਰਾ ਮੀਰਾ ਤੇ ਰਸੋਤ ਕਿਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਲਾੜਾ ਕਿਨੂੰ ਆਖਦੇ ਤੇ ਸੌਂਤ  ਕਿੰਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਨਮੋਸ਼ੀ ਤੇ ਫਤੂਰ ਦੱਸਿਉ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਫ਼ਜ਼ ਜਰੂਰ ਦਸਿਓ ਟੋਕਾ ਕਿਨੂੰ ਆਖਦੇ ਤਾਂ ਫੌਲੀ  ਕਿਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹੈ ਬਰੂ ਤੇ ਪੋਲੀ ਕਿਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ...

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਾਹਘਾਤ (1947)

ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ  ਸੱਤ ਦਰਿਆਂਵਾਂ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ  ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ  ਸਿੰਧ-ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਤਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨl   ਇਸ ਨੂੰ   “ਸਪਤ ਸੰਧੂ” ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ  । ਜਿਹਲਮ ਝਨਾਂ ਰਾਵੀ...

ਸਰਦਾਰ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ (ਦੂਸਰੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿਖ ਵਾਰ 1748-49)

ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਦਾ ਇਹ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਅਟਾਰੀ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਸੰਨ 1805 ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜੀ ਨੌਕਰੀ  ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ...

Translate »